Bira Nedir

Bira Nedir
Bira Nedir

Bira Nedir sorusuna en yalın cevap şu olacaktır. Arpa maltının mayalandırılması sonucu üretilir. Su ve şerbetçi otu içerir. Bira, su ve çaydan sonra en çok tüketilen üçüncü içecektir.

Bira Nedir

Bira, insanoğlu tarafından üretilen en eski içeceklerden birisidir.

Arkeolojik çalışmalar sonucu görülmüştür ki bira, ilk kez MÖ 10000 yılı civarında Ortadoğu’da muhtemelen tesadüf sonucu, buğday çorbasının mayalanması ile keşfedilmiştir. Biranın keşfi insanların yerleşik uygarlığa geçmiş olmasının bir sonucuydu aslında- böylece biranın hammaddesi olan tahılları bol miktarda üretip tüketmeye başlamışlardı. Sümer ve Mısır kayıtlarına baktığımızda anlayabiliyoruz ki, yazının bulunmasından sonra bira Ortadoğu’da başlıca içki olarak bol miktarda tüketilmiştir.

Bira tarihte günlük hayatta ve dinsel törenlerde bol miktarda tüketilen bir içecekti. Hatta aynı zamanında çeşitli meyve ve tatlandırıcılarla III. Ramses döneminde bal ile karıştırılıp ilaç niyetine de kullanılmıştır.

Orta Çağ’dan bu yana özellikle Kuzey Avrupa biranın ana yurdu haline gelmiştir. 14. Yy. öncesinde bira genelde evde üretilip tüketilen bir içkiydi, ama 14. Yy. itibari ile birahaneler kurulup biranın kalitesi daha da yükselmiştir. Ve dolayısı ile daha çok tüketilen bir içki haline gelmiştir.

Biranın Vatanı

Tam olarak ortaya çıkış yeri bilinmemektedir. M.Ö. 4 bin yıllarında bazı tarım ürünlerinin üretilip, gıda veya içecek imal edildiğini gösteren veriler mevcuttur. Bunlardan biri de biradır. İlk bulgular; M.Ö. 3500 yıllarında İran’da, arpa fermantasyonuyla içecek üretildiğini göstermektedir. Anadolu’da ilk olarak Malatya iline yakın olan İmamoğlu Höyüğü’nde bulunan bir çanak parçasında bira içen adamlar resmedilmiştir. En eski bira üreten uygarlıklar arasında; Mısırlılar, Babiller, Sümerler ve Hititler yer almaktadır.

Osmanlı İmparatorluğu’nda Bira

Osmanlı İmparatorluğu’nda Bira
Osmanlı İmparatorluğu’nda Bira

Osmanlı’ya bira 1839 senesi sonrasında, Osmanlı’nın batıya açılma sürecinde girmiştir. Biraya ait ilk mevzuat 1847’de konulmuştur. Mevzuatın uygulamayı izlediği gerçeğini dikkate alırsak arpa suyu veya biranın 1847 öncesinde bilinip üretilip tüketildiğini söyleyebiliriz. 1840’lı yıllarda Osmanlı’da ilk birahaneler açılmaya başlamıştır.

1896’da Osmanlı’da bira üretimi 1,2 milyon litre idi. Bu oran 1913 ile 1914 yılları arasında 9,9 milyon litreye ulaşmıştır.

Türkiye Cumhuriyetinde bu rakama ancak 1940’lı yıllarda ulaşılmıştır…

Uluslararası bir içecek olmasından dolayı biranın yapımında ülkeden ülkeye değişiklikler vardır.

Belçika’da aynı Fransız peynirlerindeki gibi neredeyse bir yılın günlerini aşacak kadar bira çeşidi bulunmaktadır.

Birleşik Krallık’ın ale biraları, İrlanda’nın stoutları,   Danimarka’ın pilsnerleri, Almanya’nın ise lagerleri ünlüdür…

Tüm Avrupa’da adını Çek Cumhuriyetinden alan neredeyse tüm sarı biralara adını veren Pils’ler ise en fazla tüketilen biralardandır.

Biranın Özellikleri


İçildikten sonra ağızda tat bırakmaktadır. Bu acılığı içinde bulunan izohumolon sağlar. Bazı psikolojik ve sosyolojik nedenlerden dolayı bireyler, biranın verdiği acı tadı sevmektedir. Bira ve kahve bağımlılığının bu içeceklerin acılık içeriğinden kaynaklandığı düşünülmektedir.
İçerisinde: su, arpa maltı, şerbetçiotu, bira mayası ve CO2 bulunur. Arpa, şerbetçi otu ile mayalandırılır ve %5 alkol içerir.

Biranın Faydaları ve/veya Zararları


Alkol tüketimi; tüketilen miktara, yaşam tarzına, biyokimyasal bulgulara, fiziksel özelliklere, kişinin yaşına göre yararlı veya zararlı olarak sınıflandırılabilir.

  • Yapılan bir araştırmada; aşırı alkol tüketiminin erkeklerde mortalite riskini 2 kat arttırdığı öngörülmüştür. Yine aşırı tüketimi diyabet riskini arttırma eğilimi göstermektedir. Fakat ılımlı alkol tüketiminin; diyabet, koroner kalp hastalıkları ve metabolik sendrom gelişmesiyle ilişkili bulunmamıştır.

Devamlı kullanımının 60’tan fazla hastalığa neden olduğu bilinmektedir. Koroner kalp hastalıkları, karaciğer ve özofagus kanseri, inme, zehirlenme ve epilepsi bunlardan birkaçıdır. Aynı zamanda kan basıncı, HDL ve LDL kolesterolü, kan pıhtılaşma faktörü üzerinde birçok etkisi vardır. Bu da koroner kalp hastalıkları habercisidir. Her çeşit alkol içeren içeceğin aşırı tüketilmesi, başta vitaminler olmak üzere, çeşitli besin ögesi yetersizliklerine yol açabilmektedir. Karışım veya sade halde aşırı alkol tüketmek; vücutta elektrolit-sıvı dengesinin bozulmasına ve bununla birlikte ciddi dehidratasyona sebep olmaktadır.

100 gram Bira’nın besin değerleri

CHO
(g)
Na
(mg)
I
(µg)
Vit. A
(µg)
3,1410
Protein
(g)
K
(mg)
F
(µg)
Vit. C
(mg)
0,55510
Yağ
(g)
P
(mg)
Fe
(mg)
Vit. B³
(mg)
03200,8
Kalori
(kkal)
Ca
(mg)
Mg
(mg)
Lif
(g)
42,34100

Biranın Yapımı

Biranın Yapımı
Biranın Yapımı

Önce arpa taneleri yüksek sıcaklıkta filizlenme yöntemi ile malt haline dönüştürülür. Ardından kavurulur. Kavrulma sürecinde bira rengini alır. Yani biranın kavrulma süresi biradaki renk değişikliğini sağlar. Daha sonra karışım sıcak saf su ile karıştırılır. Bir litre bira üretmek için neredeyse 6-7 litre suya ihtiyaç vardır. Yapımın son aşamasında ise şerbetçi otu eklenir. Şerbetçi otunda 200’den fazla aromatik kokunun bileşimi vardır.

Bir sonraki işlem ise fermantasyondur. Bu aşamada bira mayasının eklenmesi ile elde edilen şekerler alkole ve karbonik gaza dönüştürülür.

Fermantasyon işlemi yüksek sıcaklıkta yapılır.

Yoğun (özellikle esmer) biralar için 3 ila 5 gün 15-20 derecede sürer.

Sarı biralarda ise 7-10 gün boyunca 6 ile 8 derece arasında fermantasyon işlemi devam eder…

Mayşe (Fermante edilmemiş bira şırası)

Birada tatlandırıcı olarak kullanılan baharat, mayalama ve ezme sırasında ancak maya ekleme işleminin öncesinde elde edilen bir sıvıdır.

Şerbetçiotu

Şerbetçiotu, çiçeklerinin bira tatlandırıcısı olarak kullanılan, kenevir familyasına ait olan bir bitkidir. Şerbetçiotunun tüm çeşitleri çabuk büyüyen tırmanıcı bitkilerdir. Şerbetçiotu bira üreticilerine genellikle topak halinde ya da kurutulmuş çiçek şeklinde preslenmiş bir şekilde önerilir.

Maya

Mayalar çoğunlukla kese hücrelileri familyasına ait tek hücrelidir. Mayalar tomurcuklanarak ya da bölünerek ürerler. Kurutulmuş maya saklaması kolay ve daha uzun süre dayanıklı olduğu için fermantasyon için önerilir.

Sifonlama

Sifonlama, sıcak mayşenin, katı malt tortusundan ayrılma işlemidir. Sifonlama, öğütülmüş tahıldan arta kalan yapraklarla sıvı durumda bulunan mayşenin birbirinden ayrıldığı bir filtreleme çeşididir. Süzme işlemi olarakta bahsedilebilir.

Mayşeleme

Mayşeleme sırasında nişasta ve şeker gibi mayalanabilir maddeler eritilir. Mayşe sıvı ve nişastalı ya da şekerli maddelerin karışımıdır. Detaylı olarak baktığımızda mayşenin erime sürecini kontrol etmek için zaman ve sıcaklık olarak farklı aşamalara bölündüğünü görebiliyoruz.

Malt

Malt, maltlama süreciyle birlikte arpa, buğday, çavdar ve kavuzlu buğday gibi çimlendirilmiş ve kurutulmuş tahıllardır. Kontrollü çimlendirmenin sonucu olarak enzimler, mayalama sırasında nişasta ve proteinin analizi için daha sonra gerekli olacak tahılda aktif edilir ve şekillendirilir. Yaklaşık olarak 5-7 günden sonra, çimlendirme kuruyarak son bulur ve filiz çıkartılır.Malt sonrasında depolanabilir. Daha uzun kullanım için öğütülür ya da yere serilir. Öğütülme işleminden sonra, malt mümkün olduğunca yakın zamanda kullanılmalıdır.

Üst Fermantasyon / Alt Fermantasyon

Üst fermantasyon mayalama çeşidi daha eskilere dayanır ve fermantasyon sırasında alt fermantasyona(4-9°C)  göre daha yüksek bir ortam sıcaklığına(15-20°C) ihtiyaç duyulur. Bu nedenle üst fermantasyonda yabancı mantar ve bakteriler yüzünden daha fazla kirlilik görülmektedir. Bununla birlikte, fermantasyon oldukça hızlı bir şekilde gerçekleşir ve var olan modern soğutma tekniklerinden daha önce hazır hale gelir.

Alt fermantasyon mayalama çeşidi is daha moderndir ve burda sadece seçilmiş mayalar kullanılır. Üst fermantasyonun aksine, alt fermantasyon daha düşük bir oda sıcaklığı (4-9°C) gerektirmektedir. Bu nedenle mayalama esnasında daha az mantar ve bakteri üretilir. Alt fermantasyonla elde edilmiş bira daha uzun dayanma süresiyle üst fermantasyon birasından ayrılır. Alt fermantasyonun kullanılmasıyla bira elde etmek için daha uzun bir fermantasyon ve depolama süresine ihtiyaç vardır.

İlk Yoğunluk:

İlk yoğunluk bira yapımı sırasında kesin ölçülmüş bir değişkendir. Fermantasyon öncesinde malt ve şerbetçiotundan ayrılan, suda çözünen maddelerin miktarını tarif eder. Bunlar başlıca tatlandırıcılar, maltoz, protein ve vitaminlerdir. Alkollü fermantasyon sırasında, mayşenin ilk yoğunluğu mayadan biraya dönüşür.

İlginizi çekecek diğer başlıklarımız : Şarap Nedir? ve Viski Nedir?

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>