Viski Nedir

Viski Nedir
Viski Nedir

Viski Nedir, İrlanda ve İskoçya lehçelerinde yaşam suyu anlamına gelen uisge beatha’dan gelmektedir. Arpa, buğday, çavdar veya mısırdan damıtılarak yapılan ve meşe fıçılarda dinlendirilerek olgunlaştırılan bir tür alkollü içkidir.Viski, sek olarak, sulu, buzlu ya da başka içecekler (sıcak kahve dahil) karıştırılarak içilir.Tarihi kayıtlarda viski adına ilk kez 1494 yılında rastlanmıştır. John Corr adlı bir papaz defterine cenaze giderleri olarak viski yapılmak üzere 508 kg arpa yazmıştır.Dünya genelinde birçok ülkede üretimi olmakla birlikte genel olarak İskoç (Scotch), İrlanda (Irish) ve Amerikan/Burbon (American/Bourbon) viskisi diye 3’e ayrılır.

Burbon viski, Amerika Birleşik Devletleri’nde üretilir ve bir kez damıtılır. Üretiminde genel olarak mısır kullanılır.  İskoç viskisi, İskoçya’da üretilir ve iki kez damıtılır. Üretiminde genel olarak arpa kullanılır. Yapımında kullanılan tahıllar, çimlendirildikten sonra çimlenmenin durdurulması için özel fırınlarda, açık ateşte kurutulur ve bu sebeple ateşin dumanı tahıllara siner. Yakıt olarak torf (turba) kullanılır. Bu yüzden, İskoç viskisinde is kokusu hissedilir.  İrlanda viskisi, İrlanda’da üretilir ve üç kez damıtılır. Üretiminde genel olarak arpa kullanılır. Tahılları da sac üzerine kurutulduğu için, ateşin dumanı sinmez ve İskoç viskisinde olduğu gibi yanık kokusu hissedilmez. 

Viski Nedir

Viski nedir sorusuna cevap aramak için, 15. yy’a uzanan bir tarih yolculuğuna uzanıyoruz.

Viski, tahıl maltının mayalandırılıp ardından damıtılmasıyla elde edilen bir içki türüdür. Alkol derecesi en az %40 bandındadır.

Dünyanın birçok yerinde üretilen viskileri birbirlerinden ayıran temel özelliklerin bileşenlerini; viski üretiminde çok önemli bir yere sahip olan su, tahıllar, kullanılan maya ile ‘yörenin – bölgenin’ iklimi ve üretim teknikleri unsurları belirler.

Viskinin anavatanı olan İskoçya’da viski üretimi; ülke ekonomisinin dinamiklerinin çok büyük bir kısmını oluşturur. İrlanda, viski üretimi konusunda İskoçya ile her zaman bir yarış içerisinde olmuştur.

İrlanda’nın, daha köklü bir tarih ve nitelikli viskilere sahibi olduğu iddaasını taşıyan beyanları her zaman ve dönem için yerini korur. Tarihin gelgitleri alçalıp yükseldikçe; zaman zaman çekişmeli geçen bu önde olma yarışı, günümüz koşullarında İskoçya tarafından domine edilmiş durumdadır.

Viski son damıtım prosesini de tamamladığında elde edilen likit “renksizdir” ve sürecin bu aşamasında viski olarak adlandırılamaz; bu haliyle sadece damıtık bir içkidir.

Viski Nedir Viskinin Ana Vatanı

Viskinin karakter kazanması, renk alması, olgunlaşması ve yumuşaması için meşe fıçılarda dinlendirilmesi – yıllandırılması gerekir.

İskoçya kanunlarına göre bu likitin “viski” etiketi alabilmesi için en az 3 yıl meşe fıçılarda yıllandırılması gerekir. Yıllandırma sürecinde, “her yıl” fıçının içindeki likit % 2-3 oranında buharlaşır ve bu süreç literatürde “meleklerin payı” olarak adlandırılır.

Meleklerin payı, sadece viski üretimine özgü bir konu başlığı değildir. Fıçıda bekletilen her damıtık içki için bu buharlaşma söz konusudur. Bölgesel ve iklimsel farklılıklara göre daha sıcak iklimlerde bu oran %10 boyutlarına kadar da çıkabilir.

Uzun seneler yıllandırılmış viskilerin daha pahalı olmasının en önemli sebeplerinden biri de; meleklerin payı kayıbıdır.

Likit yıllandırılırken fıçılarda kaldığı süre; “hem fıçıdan edindiği aromaları” hem de “meleklerin payı” oranını belirlediği için fiyatı da bu parametrelere göre belirlenir.

Eğer konuya ilginiz varsa “The Angels’ Share” filmini izlemenizi tavsiye ederim.

Viski Nedir Viski Yapımında Kullanılan Tahıllar

Viski yapımında kullanılan tahıllar, İrlanda, İskoçya, Kanada ve ABD arpa ve buğdayları, Kanada ve ABD çavdarı ile ABD mısırından oluşmaktadır. İrlanda’da halen malt ve malt olmayan arpaların birlikte kullanıldığı tür viskiler üretilmektedir. Çavdar viskisi, Tennessee viskisi ve Burbon ABD’de kavrulmuş meşe fıçılarda dinlendirilerek üretilir. Viski düşüldüğü gibi rengini kalitesinden, fıçılardan veya fıçılarda bekleme süresinden almaz. Farklı renkler üretici firmalar tarafından viskiye karamel ilave edilerek sağlanır.Aeneas Coffey 1831’de “sürekli damıtım imbiği” denilen aleti icat etmeseydi, viski ne bugünkü kadar üretilebilecekti, ne de dünyanın dört bir yanına yayılabilecekti. Coffey imbiğinin bulunuşundan önce, viski yüzyıllar boyunca hep aynı şekilde üretildi.

Maltlanmış arpanın birası bakır imbiklerde ağır ağır damıtılıyordu. Bu viski hem pahalıya çıkıyor, hem üretim fazla arttırılamıyordu, hem de ağır bir tada sahip oluyordu. Coffey imbiği sayesinde ise her türlü tahılın birasından, hızlı ve ucuz viski damıtılabildi. Viski, çok geniş coğrafi üretim alanı, çok çeşitli tipleri, çok çeşitli varyasyonları olan ve yüzlerce damıtımevi ve marka tarafından üretilip pazarlanan bir üründür. Bu sebeple konuyu daha anlaşılır yapmak adına değerlendirmeler ana tipler olan İskoç viskisi, İrlanda viskisi ve Amerikan/Burbon viskisi başlıkları altında yapılmaktadır.

Viski Nedir Viski Nasıl İçilir

“Viski Nasıl İçilir?” gerek sosyal medyada gerekse tadımlarımda en çok aldığım soruların başında geliyor. Benim de bu soruya cevabım hiçbir zaman değişmiyor: “Viski nasıl isterseniz öyle içilir”

Viski bir keyif içkisidir ve nasıl keyif alıyorsanız o şekilde içmeniz en güzelidir. Dünyanın dört bir yanında viskiyi farklı şekillerde tüketen birçok viski sever var. Sek, buzlu, bol buzlu (on the rocks), sodayla, kolayla veya su ile…. Bu tamamen sizin kişisel tercihlerinize kalmış. Bu nedenle ben bu kişisel tercihlere doğru veya yanlış demeyi pek doğru bulmuyorum.

Aslında “Viski Nasıl İçilir?” sorusunu hızlı bir şekilde yanıtlamış oldum ama tabii ki yazımız burada bitmiyor. Bu yazımda viskinin nasıl içilmesi gerektiğinden değil, viskinin en yaygın tüketim biçimlerinden ve bu biçimlerin viskiye etkilerinden bahsedeceğim. Yazının sonunda ise viskiye yeni başlayanlar için birkaç ufak tavsiyede bulunacağım.

Viski Nedir Sek İçim

Viskiyi keyif için içiyorsanız dilediğiniz gibi içebilirsiniz fakat eğer tatmak ve kadehinizdeki viskinin tüm kokularını, aromalarını maksimum miktarda almak istiyorsanız en ideali viskiyi sek bir şekilde ve oda sıcaklığında içmenizdir.

Bu şekilde markanın, damıtımevinin yani üreticinin size sunmak istediği kokuları ve aromaları en verimli şekilde alabilir, ve viskinin karakterini daha net bir şekilde anlayabilirsiniz.

Viski Nedir Viski & Buz

Kişisel tercihlerinize göre viskinize dilediğiniz şekilde buz koyabilirsiniz. Özellikle ülkemizde çok fazla dillendirilen “Viskiye asla buz koyulmaz” cümlesi başlı başına yanlıştır. Viskiye buz koyulabilir, viski kültüründe buzun ciddi bir yeri vardır. İskoçya, İrlanda, Japonya veya Amerika’da viski ve buz ikilisini sık sık yan yana görürüz. Hatta birçok viski markasının iletişimlerinde buzlu tüketim vurgusunu sık sık yaptığını da belirteyim.

Viski buzla içilebilir ama tabii eğer viskiyi bu şekilde tüketiyorsanız, buzun viskiye ne gibi etkileri oluyor bilmenizde fayda var.

Viskinize buz attığınızda zamanla eriyen buz içkiyi sulandırır ve hem viskinin alkol oranı, hem de viski hissiyati belli bir ölçüde azalmış olur. Buna ek olarak, viskinize buz koyduğunuz zaman, ani soğumayla beraber, viskinin doğal karakterinden bulunan bazı tatların, lezzetlerin açığa çıkması engellenmiş olur.

Viski Nedir Viski & Su

Viskiye buz koymak yukarıda bahsettiğim gibi viskinin karakterinde bulunan bazı aromaları yok edebilir veya azaltabilir. Viskiye su koyduğunuzda ise durum biraz farklı…

Eğer viskinize birkaç damla su damlatırsanız, viski içerisinde bulunan bazı moleküller kimyasal reaksiyona girer ve hem burunda hem de damakta farklı notalar ortaya çıkar. Bu yöntem ile sek viskiden alamadığınız rahiyaları ortaya çıkarmak ve viskinin bambaşka karakterlerini keşfetmek de mümkün.

Viski Nedir Viski & Kokteyl

Son yıllarda kokteyl dünyasında yaşanan rönesans ile beraber başta Old Fashioned ve Whisky Sour gibi klasikler olmak üzere viskili kokteyllerin oldukça popüler olduğunu görüyoruz.

Birçok markanın da bu trende uyum sağladığını ve bu yönde adımlar attığını söyleyebiliriz. İskoç markaları da dahil olmak üzere birçok marka yaptığı iletişimlerde kokteyl görsellerine yer vererek, viskilerinin kokteylle de tüketilebileceğinin vurgusunu yapıyor.

Bununla beraber kimi markalar yeni çıkardıkları ürünlerle beraber o ekspresyonla yapılabilecek kokteyl tariflerini de tüketicilerle paylaşılıyorlar. Hatta bu tariflerin bazıları kutuların üzerinde bile gösteriliyor.

Son olarak, birçok uluslararası viski festivalinde de son yıllarda kokteyl workshoplarına yer verildiğini de belirteyim.

Viski Nedir Viski & Meşrubat

Viskinin bir meşrubatla karıştırılarak tüketilmesi en çok görülen tüketim şekillerinden biridir. Özellikle viskiyi yeni yeni tüketmeye başlayan kişilerde bu tüketim şekli yaygındır. Burada meşrubat tercihi çeşitlilik gösterse de en çok tercih edilen meşrubat kola olarak öne çıkıyor.

Dünyaca ünlü Jack Daniel’s ve Johnnie Walker markalarının tüketicilerin bu içim alışkanlığına yanıt vermek için çıkardığı kutu ürünleri bulunuyor.

“Whisky” mi yoksa “Whiskey” diye mi yazılır?

Kısaca şu şekilde özetleyebiliriz. Viski; İskoçya, Kanada ve Japonya gibi ülkelerde bizim daha aşina olduğumuz şekli ile yani “Whisky” olarak geçer. İrlanda ve Amerika’da ise ekstra bir -e alır ve “Whiskey” olur.

Farkın tam olarak neden kaynaklandığı bilinmemekle beraber bu konuda bazı hikayeler mevcut. Eğer merak ediyorsanız daha önce yazmış olduğum “Whisky mi, yoksa Whiskey mi?” yazısına göz atabilirsiniz.

Viski Nedir İskoç Viskileri

İskoç Viski Bölgeleri
İskoç Viski Bölgeleri


İskoçya’da viski üretimi başlı başına bir sektördür ve 100 civarında viski damıtımevi bulunmaktadır. Bir viskinin İskoç viskisi adını alabilmesi için İskoçya’da üretilmiş olması, içerisine su ve karamelden başka bir şey katılmamış olması, İskoçya sınırlarında ve 700 litreyi geçmeyen meşe fıçılarda en az 3 yıl bekletilmiş olması, 94.8 dereceden fazla, 40 dereceden az alkol içermemesi gereklidir. Ülke viski üretiminde 5 değişik bölgeye ayrılmış olup her bölgenin kendine has karakteristik tatları vardır. Bu bölgeler en fazla damıtımevine evsahipliği yapma sırasıyla Speyside, Highland, Islay, Lowland ve Campbeltown’dır. Island bölgesi ayrı bir bölge olayıp, Highland altında bir bölge olarak kabul görmektedir

Speyside

En fazla damıtımevine sahip bölgedir.50 civarı damıtım evi burada yer alır. Üretilen viskiler hafif, tatlı ve çok zengin tatlar içermesiyle bilinir. Bölgedeki damıtımevleri : Aberlour, Ardmore, Auchroisk, Aultmore, Balmenach, Balvenie, Benriach, Benrinnes, Benromach, Brackla, Braeval, Cardhu, Cragganmore, Craigellachie, Dailuaine, Dufftown, Glen Elgin, Glen Grant, Glen Moray, Glen Spey, Glenallachie, Glendullan, Glenfarclas, Glenfiddich, Glenglassaugh, Glenlivet, Glenrothes, Glentauchers, Inchgower, Kininvie, Knockando, Knockdhu, Linkwood, Longmorn, Macallan, Macduff, Mannochmore, Mortlach, Speyburn, Strathisla, Speyside, Tamdhu, Tamnavulin, Tomintoul, Tormore

Highland

25 civarı damıtımevine ev sahipliği yapar. Kuvvetli, taze ve meyveli tada sahip viskiler üretirler. Bölgedeki damıtımevleri : Aberfeldy, Balblair, Ben Nevis, Blair Athol, Clynelish, Dalmore, Dalwhinnie, Deanston, Edradour, Fettercairn, Glen Garioch, Glen Ord, Glencadam,Glendronach, Glengoyne, Glenmorangie, Glenturret, Loch Lomond, Lochnagar, Oban, Old Pulteney, Teaninich, Tomatin, Tullibardine, Wolfburn

Island

8 damıtımevinin bulunduğu ve Islay bölgesinden sonra fazlasıyla tutkunları olan alt bölge. Yüksek karakterli ve yüksek tuz oranına sahip viskiler üretilir. Bölgedeki damıtımevleri : Abhainn Dearg, Arran, Barra, Blackwood, Highland Park, Isle of Jura, Scapa, Talisker, Tobermory

Islay

(Ayla okunur) 8 damıtımevi olmakla birlikte en ünlü viskilerin üretildiği yerdir. Yüksek karakterli, isli ve hafif tuzlu viskiler üretilir. Okyanus tuz tadına, çimlendirilmiş arpanın kurutulması için yakılan turba’da is tadına neden olur. Bölgedeki damıtımevleri : Ardbeg, Bowmore, Bruichladdich, Bunnahabhain, Caol Ila, Kilchoman, Lagavulin, Laphroaig.

Lowland

3 damıtımevinin olduğu bölge. Hafif, Tatlı ve kuru tada sahip viskiler üretirler. Auchentoshan, Bladnoch ve Glenkinchie halen üretim yapan damıtımevleridir.

Campbeltown

3 damıtımevine evsahipliği eden bölge. İsli, odunsu ve kuru tada sahip viskiler üretilir. Glen Scotia, Glengyle ve Springbank bu bölgenin damıtımevleridir.Ayrıca bu bölgelerde çeşitli sebeplerle kapanmış veya sadece şişeleme (monthballed) yapan birçok eski damıtımevi bulunmaktadır. Bunlar : Ballechin, Banff, Ben Wyvis, Brora, Caperdonich, Dallas Dhu, Finnieston, Glenflagler, Glenugie, Glenury, Hazelburn, Imperial, Kinclaith, Ladyburn, Littlemill, Lochside, Millburn, North Port, Parkmore, Pittyvaich, Port Charlotte, Port Ellen, Rosebank, St. Magdalene.Damıtımevleri ürettikleri viskiyi single malt viski, harmanlanmış malt viski veya harmanlanmış İskoç viskisi olarak piyasaya sürerler. Kimi damıtımevleri sadece dünyaca ünlü harman viskiler için üretim yapıp, single malt olarak piyasaya viski sürmemektedirler.

İskoç malt, tahıl ve harman viskisi ayırımı

İskoç viskileri 3 ana türden oluşur; Malt viskiler, Tahıl (grain) viskiler ve tahıl viskileri ile malt viskilerin harmanlanmasıyla yapılan “harmanlanmış” (blended) viskiler.Malt viski, İskoçya’nın değişik yörelerine dağılmış yüzün civarındaki damıtımevinde, %100 arpa maltından daha önce kullanılmış meşe fıçılarda en az 8 sene bekletilerek yapılır ve bu sebeple fiyatları harman viskilere kıyasla daha pahalı olur.Tahıl (Grain) viskisi Buğday, Çavdar veya Mısırdan üretilen viskiye denir.Harmanlanmış viskiler ise %51 Malt viski olmak şartıyla çeşitli Malt ve Tahıl viskilerinin karıştırılmasıyla imal edilen viskilerdir.

Malt viski

Malt viskilerin yapılışı neredeyse bir “güzel sanat”dır ve her damıtımevinin büyük bir gizlilikle saklamaya çalıştığı bir sırdır. İmalat aşamasında fermantasyon için kullanılan maya her firmanın kendine has mayasıdır ve ne olduğu ya da içeriği firmalar tarafından sır olarak saklanır. Bu maya viskinin lezzetinde önemli bir yer tutar. Malt viskiler buz ve soda katılmadan, istenirse çok az miktarda su katılarak içilir çünkü viskinin meşe fıçılarda geçirdiği uzun yıllar, viskideki ateşi alır. Viskiye sadece içindeki tatları keşfetmek için alkol derecesine bağlı olarak birkaç damla veya çay kaşığı kadar su katılır. Böylece tadı temsil eden kokular en belirgin şekilde ortaya çıkacaktır. Malt viskileri tatmak için en iyi kadeh ise hafif tombul karınlı, ağzı yukarıya doğru daralan tadım kadehleridir. Bu kadehlerde aroma yavaş yavaş yukarıya çıkar ve içerde kalır ve burun tarafından daha iyi algılanır.

İyot, yosun ve isli tadlı bir Lagavulin de, lezzeti elma brendisini ve tatlı şarabı çağrıştıran Macallan da birer malt viskidir ve çok değişik lezzetler sunar. Bunu değişik lezzetleri içlerinde bekletildiği ve daha önce başka içki imalatlarında kullanılmış fıçılardan ya da bulundukları yerlerin coğrafyasından da alırlar. Örneğin daha önce Porto şarabı yapılmış bir fıçıda bekletilen viski halen fıçının ahşap damarları içerisinde bulunan şarapla buluşur bambaşka bir lezzet kazanır. ya da Island bölgesinin viskileri ada ikliminin ve okyanusun etkisiyle tuzlu ve iyotlu tada sahip olurlar. Malt viskiler bir süredir özellikle Avrupa ülkelerinde yemekten sonra sindirime yardımcı içki olarak konyak yerine de içilmektedir.

(Single) Malt viski

Bir damıtımevinin ürettiği ve şişeleyip sattığı viskiye “Single Malt” viski denir ve Malt viski İskoçya genelinde neredeyse bu şekilde pazarlanır. Fiyatları diğer viskilerle kıyaslandığında yüksektir. Single Malt viskilerin dünya daki en meşhur örnekleri : Macallan, Talisker, Glendfiddich, Glenmoraige, Glenlivent, Laphroaig, Ardbeg’dir

Harmanlanmış malt viski

Harmanlanmış malt viski (İngilizce Blended Malt veya Vatted malt denir) 2 veya daha çok malt viskinin harmanlanmasıyla yapılır. Johnnie Walker Green Lebel, Monkey Shoulder, The Big Smoke, Big Peat harmanlanmış malt viskilerdir.

Tahıl viskisi

İskoçya’da tahıl viskisi genel olarak Harmanlanmış viski üretimi için yapılır. Az sayıda damıtımevi viskilerini tahıl viskisi olarak piyasaya sunar. Bunlar Cameronbridge (Single Grain), Girvan, North British (Single Grain), Strathclyde’dir.

Harmanlanmış viskiler

Çeşitli viski üreticilerinin çeşitli viskileri harmanlamasıyla üretilen viskiler harmanlanmış viski denir. Bir viskinin Harmanlanmış İskoç viskisi olabilmesi için en az %51 Malt içermesi gerekir. Harmanlanmış viskide harmana katılan en genç viski o viskinin yaşını belirler. Örneğin üzerinde 12 yazan bir harmanlanmış viskide en az 12 yıl dinlendirilmiş viskiler vardır. Dünya pazarında viski denince akla genellikle Harmanlanmış İskoç viskileri gelir. Bu viskiler buz ve sodayla içmenin yanı sıra kokteyl yapımında da kullanır.

Harmanlanmış İskoç viskisi markaları

Bailie Nicol Jarvie, Bell’s, Beneagles, Black & White, Black Bottle, Black Dog, Buchanan’s, Chivas Regal, Clan MacGregor, Cutty Sark, Dewar’s, Dimple, Douglas XO,   Dynamic Woman, The Famous Grouse, Grand Old Parr, Grand Macnish, Grant’s, Haig, Hankey Bannister, Highland Axe, Highland Queen blended Scotch Whisky, Hunter’s Glen, Jon, Mark, and Robbo’s, Johnnie Walker, J&B(Justerini & Brooks), Label 5, Long John, Sandy Mac Old Scotch Whisky, MaQ Scotch, Morriston Gold, Old Inverness, Old Smuggler, Pig’s Nose, Pinch, Passport Scotch, Queen Anne, Royal Salute, Sir Edward’s, Sheep Dip, Sheep Dip Old Hebridean, Smith Sinclair, Something Special, Stewart’s Cream of the Barley, Teacher’s Highland Cream, Tè Bheag, Vat 69, William Lawson’s, White Horse, Whyte & Mackay

İskoç viski üretimi

Viski imalatı 5 aşamadan oluşur.

Malt hale getirme (Malting)

Arpa nişasta içerir ve bu nişastanın alkol yapılabilmesi için çözülür şekere dönüştürülmesi gereklidir. Bunu sağlayabilmek için arpa çimlendirilir ve buna malt hale getirme denir. Her üretici firmanın kendi arpa türü tercihleri olmakla birlikte genel anlamda yüksek çözünür şeker verimi olan arpalara ihtiyaç vardır. Arpa sıcak su ile 2-3 gün ıslatılır ve sonra geleneksel yöntem olan düz bir zemine yayılarak bekletilir. Bu esnada ısının sabit tutulabilmesi (soğutabilmek) için sürekli çevrilir. Isının 18 derecede tutulması gereklidir. Günümüzde bu işlem mikser gibi olan çok büyük varillerde yapılmaktadır. Çimlendirme işlemi 6 gün sürer. Arpa çimlenmeye başladığında fırınlanarak (12-15 saat sürer) çimlenme durdurulur. Geleneksel fırınlarda yakıt olarak Turba kömürü (turf) kullanılır ve dumanı malta sinerek bir lezzet yaratır. Meydana gelen malzeme (Malt) değirmende öğütülerek kabuklarından ayıklanır. Buna ezilmiş malt (grist) denir. Grist una benzer bir şeydir. 7 ton arpadan 5.5 ton grist elde edilir.

Ezme, püre hale getirme (Mashing)

Ezilmiş malt (Grist) sıcak suya (63.5 derecede en iyi çözülme olur) koyularak çözülür şekerin çözülme işlemi başlatılır. Kullanılan su lokal temiz bir su olmalıdır. Bu sebeple damıtım evleri genelde bir su kaynağının yanında olurlar. Bu su viskinin tadını içerdiği mineraller, taşlar veya turba kömürleri sebebiyle etkileyebilir. Su ile karıştırılmış ezilmiş malta püre (Mash) denir. Bu püre mikser benzeri büyük kaplara (Mash tun) konur ve bir müddet karıştırılır. Maltın içinde çözülen şeker kabın dibine çöker ve kabın dibinden süzülerek başka bir tanka alınır. Süzülen şekerli mataryele arpa mayası (wort) denir. Bu işlem her seferinde daha sıcak su ile toplam 3 kere yapılır ve en fazla şeker elde edilmeye çalışılır. Bu işlemlerin sonunda kalan malzeme (Tortu, kabuk gibi malzeme) hayvan yemi (pelet) üretiminde kullanılır.

Fermantasyon (Fermentation)

Arpa mayası (wort) tanklara (washbank) konur ve içerisine fermantasyonun başlaması için her firmanın sırrı olan maya katılır. Maya şekerin alkole dönüşmesine neden olur. Bu işlem 2 gün sürer. Başlarda fokurdayan eriyik fermantasyonun (mayalanma) sonunda fokurdamayı keser. Fermantasyon işlemi bitmiş demektir. Bu işlem sonunda bulanık sarı bir sıvı (Wash) elde edilir. Bu sıvı 8.5 derece alkol içeren bira kıvamında bir sıvıdır. Bundan birada yapılır. Bu eriyik damıtılmaya hazırdır.

Damıtma (Distillation)

Damıtma işlemi damıtımhanede (Stillhouse) yapılır. Ön damıtım imbiği (wash still) ve son damıtım imbiği (spirit still) kullanılır. Prensip olarak birbirlerine benzeyen imbiklerdir fakat ön damıtım imbiği daha büyük olur. Bu imbikler malt viski damıtımevlerinde yoğun olarak “pot still” tipi kuğu şeklinde boyna sahip bakır imbiklerdir. Coeffey imbiği özellikle malt viski üreticileri tarafından tercih edilmez. İlk önce işlem ön damıtım imbiğinde (wash still) yapılır. İmbik ısıtılır ve eriyiğin kaynaması sağlanır. 5.5 saat süren damıtma sonunda 35% alkol içeren madde (Low Wine) elde edilir. Geri kalan malzeme artık kullanılmaz. “Low wine” daha sonra son damıtım imbiğinde (spirit still) ilk destilasyon işlemine tabi tutulur ve bu işlem 45 dakika sürer. Sonra ikinci destilasyon yapılır ve 75-80 derece civarında alkol elde edilir. Son damıtım imbiğinde iki kere damıtım yapılmasını İskoç viskisinin özelliğidir. İrlanda viskisinde 3 kere damıtılma yapılır.

Yaşlandırma (Maturation)

Viskiler meşe fıçılara doldurulur ve burada bekletilir. Bu esnada viski sahip olduğu tadların bir kısmını alır. Bu kullanılan fıçıları türleri ve daha önce kullanım şekilleriyle sağlanır. Örneğin daha önce şarap yapımında kullanılmış fıçılar ile farklı tadlar sağlanır.

Fıçılar (Cask ya da Barrel)

Viski sadece meşe fıçılarda yaşlandırılır ve bu fıçılar daha önceleri başka tip içkilerin imalinde de kullanılmış olabilir. Örneğin daha önce burbon, viski, şarap, sherry (tatlı ispanyol şarabı), madeira (Madeira adasına özgü şarap), port ( porto şarabı), rom, calvados (elmadan yapılan Fransız Brendi’si) vs yapılmış fıçılar viski imalatında kullanılabiirler. Bu fıçıların halen damarlarında bulunan bu içkiler viskiye değişik lezzetler katar.Viski eğer tüm yaşlandırma işlemini tek bir fıçıda alırsa (aged) ya da (matured) denir. Örneğin 8 sene daha önce Sherry yapılmış fıçıda bekletilen viskiye “sherry aged” denir. Eğer viski yaşlandırma işleminin sonunda kısa bir süre başka bir fıçıya konulduysa “Port finished ya da sherry finished” denir. Viski için 6 Aylık bir süre bile yeni aromalar alabilmesi için yeterli bir süredir.Viski fıçılarda bekletilirken her yıl içindeki alkol %1.5-2 civarında buharlaşır. Bu buharlaşan kısma “Meleklerin Payı” (angels share) denir. Bu oran sıcak iklime sahip ülkelerde daha çoktur. Yaşlanmış viskileri bu denli pahalı yapan en nemli unsurlardan biri Meleklerin Payıdır.

Viski Nedir İrlanda Viskileri

İrlanda’da viskiye “Whisky” denmez. İrlandalılar, Amerikalılar gibi “Whiskey” sözcüğünü kullanırlar. İki kelimenin arasında anlamsal bir fark yoktur.İskoç viskilerindeki torf (turba) ve is kokusunu sevmeyenler İrlanda viskilerini tercih ederler. İrlanda viskileri genelde sek ya da seyrek olarak çok az su katılarak içilir.İrlanda viskileri, İskoç viskileri gibi 3 türde üretilir. Single malt viski, Tahıl viskisi ve Harmanlanmış viski. Üretim aşamaları İskoç viskisiyle büyük benzerlik gösterir. En temel farklılıklar arpanın çimlendikten sonra sac üzerinde kurutulması ve 3 kere damıtılmasıdır. Sac üzerinde kurutulduğu için İrlanda viskisinde İskoç viskilerindeki is kokusu olmaz ayrıca 3 kere damıtılması İrlanda viskisini daha yumuşak içimli yapar.Viski üretiminde İrlanda’yı İskoçya’dan ayıran bir diğer özellikte İrlanda’da “Single pot still whiskey” denilen bir viskinin üretilmesidir. Bu viski çimlendirilmeden mayalanan arpa ile, çimlendirip mayalanmayan arpanın karışımıyla yapılır.Jameson, Bushmills, Kilbeggan ve Tullamore dünyaca tanınmış İrlanda viskileridir.

(Single) Malt viski markaları

Brogan’s Legacy Irish Single Malt, A Drop of the Irish, Bushmills Single Malt, Cadenhead’s Peated Single Malt, Clonmel Single Malt, Clontarf, Connemara, Erin Go Bragh, Inish Beg Turk Single Malt, Knappogue Castle, Locke’s Single Malt, Merrys Single Malt, Michael Collins Single Malt, Preston Millennium Malt, Shanahans, Shannon Grain Single Malt, Slaney Malt, Suir Peated Malt, The Irishman Single Malt, The Wild Geese Single Malt Irish Whiskey, Tullamore Dew Single Malt, Tyrconnell

(Single) Pot still viski markaları

Old Comber, Daly’s of Tullamore, Dungourney 1964, Dunville’s VR, Dunville’s Three Crowns, Green Spot, Jameson 15 Year Old Pot Still, Midleton, Redbreast, Willie Napier 1945

(Single) Tahıl viskisi markaları

Greenore, Teeling

Harmanlanmış viski markaları

Avoca, Ballygeary, Brennans, Bushmills, Cassidy’s, Clontarf 1014, Coleraine, Concannon, Crested Ten, Dunphys, Erin’s Isle, Feckin Irish Whiskey, Finian’s Five Provinces, Golden Irish, Grace, Hewitts, Inishowen, Jameson Irish Whiskey, John L. Sullivan Irish Whiskey, Kilbeggan, Locke’s, Michael Collins Blend, Midleton Very Rare, Millars, Murphy’s, Old Kilkenny, O’Briens, O’Neills, Old Dublin, Paddy, Powers Gold Label, Red Breast Blend, Slane Castle, Strangford Gold, Tullamore Dew, Writers Tears

Viski Nedir Amerikan Viskileri

Amerikan viskileri, her yönüyle İskoç Viskilerinden çok farklı viskiler. Üretimlerinde arpa maltı yerine mısır, çavdar, buğday ve maltlanmamış arpa kullanılıyor. Yıllandırılma ise içleri yakılmış beyaz meşe fıçılarda yapılıyor. Yasalara göre bu fıçılar sadece bir kez kullanılabiliyor. Amerikan viskilerinin en önemli kategorisi ise Bourbon viskiler.

Viski Nedir Bourbon Viskiler

Bourbon viskiler içleri yakılmış beyaz meşe fıçılarda iki yıl bekletildikten sonra şişeleniyor. Kendine özgü vanilya kokusu ve tadını, bu içi yakılmış fıçılar veriyor Bourbon’a. Yine bundan dolayı Bourbon’ların rengi İskoç viskilerinden daha koyu ve kırmızımtrak oluyor. Bir viskiye Bourbon denilebilmesi için damıtıma giren biranın en az yüzde 51 oranında mısırdan yapılmış olması gerekiyor.

Viski Nedir Tennessee Viskileri

Aslında Tennessee viskileri de Bourbon viskiler olarak tanınırlar. Aradaki tek fark bu viskilerin damıtıldıktan sonra fıçılara konulmadan kömürden süzülmesidir. Jack Daniel’s bu tür viski üretmektedir.

Viski Nedir Diğer viski türleri

Viski Nedir Kanada Viskileri

Kanada, dünyanın dördüncü büyük viski üreticisidir. Kanada’da ilk lisanslı damıtımevi 1769’da rom üretimi için kurulmuş, zamanla viski üretimine de geçmiştir. 1920-1933 yılları arasında Amerika’da yasaklanan içki üretimi Kanada viski endüstrisini canlandırmış ve hızla büyümesini sağlamıştır. Kanada viskileri sek içilmekten çok sodayla ya da kokteyllerde tercih ediliyorlar. Bol buzla içilen yaz viskisi imajına sahip Kanada viskileri hakkıyla damıtılmış kendine özgü nefis bir tadı olan saf çavdar viskileridir. Kanada viskilerinden dünyaca ünlüsü Canadian Club’dır.

  1. Japonya Viskileri 
  2. Avustralya viskileri
  3. Hindistan Viskileri
  4. Galler Viskileri
  5. Finlandiya viskileri
  6. Fransa viskileri
  7. Güney Afrika viskileri
  8. Yeni Zelanda viskileri
  9. Almanya viskileri
  10. Çek viskileri
  11. Hollanda viskileri
  12. İspanyol viskileri
  13. Tayvan viskileri

Viski Nedir rehberimizin sonuna geldik. Viski Nedir sorusuyla ilgili aklınıza takılan bir şey olursa mutlaka yorum bölümünden yazınız. Viski Nedir konusunda eksik bir bilgi ya da yanlış bir bilgi görürseniz uyarmaktan çekinmeyiniz. Viski Nedir rehberimiz için yorumlarınızı bekliyorum.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>